Polska, Nowy Sącz
+48 185473772
spolka.monit@gmail.com

SYSTEM

INTELIGENTNYM SYSTEM PARKOWANIA PRZEZ KIEROWCÓW:

Aby prawidłowo wyznaczyć zakres funkcjonalny dla aplikacji PARKING  MANAGER, należy możliwie szeroko zidentyfikować tło ekonomiczne i główne aspekty zarządcze przed jakimi stają dziś JST i zarządcy miast w obliczu intensywnego rozwoju komunikacji samochodowej i rosnącej z każdym kwartałem ilości pojazdów samochodowych na ulicach polskich miast.

Najbardziej dostrzegalnym problemem z jakim mają do czynienia zarówno kierowcy podróżujący wewnątrz obszarów miejskich, jak i polskie miasta – niezależnie od ich wielkości, jest problem ze stosunkowo słabym dostępem do miejsc parkingowych, nikłą rotacją pojazdów na tych miejscach i zatłoczeniem ulic wokół stref parkowania. Rosnąca ilość pojazdów na drogach jest czynnikiem stale pogarszającym stan obecny, jest ona jednak czynnikiem, którego wpływ trudno ograniczyć czy zatrzymać. Pewnym sposobem na ograniczanie ruchu w centrach miast stało się po 2003 roku wprowadzenie ustawowych ram dla płatnych stref parkowania, które wyparły część pojazdów z centrów miast. Odpowiednie zarządzanie płatnymi strefami parkowania stało się częścią polityki parkingowej i szerzej polityki przestrzennej miast, co wpłynęło na poprawę komfortu mieszkańców i częściowe usprawnienie ruchu.

Niestety te same przepisy, które wyznaczyły główne ramy dla ucywilizowania przestrzeni parkingowych oraz usprawnienia ruchu pojazdów w miastach, z czasem zaczęły tracić swoją efektywność. Główną przyczyną tego stanu jest sztywno ustalona górna granica stawek za parkowanie, która od wielu lat nie podlega rewaloryzacji, a ze względu na inflację i wzrost średnich dochodów przestaje być czynnikiem kształtującym codzienne zachowania kierowców. Skutkiem rosnącej liczby pojazdów w miastach oraz małej rotacji parkujących w strefach samochodów, są coraz większe problemy ze skutecznym zaparkowaniem pojazdu. Jak duże jest to wyzwanie niech świadczy fakt powstawania negatywnego sprzężenia zwrotnego – kierowcy bezskutecznie poszukujący miejsc parkingowych krążą po centrach miast generując w godzinach szczytu w ten sposób nawet dodatkowe 25-30% zbędnego ruchu, co utrudnia innym kierowcom szybkie opuszczenie centrów miast oraz skuteczne zaparkowanie kolejnym pojazdom.

Metod radzenia sobie z tym zjawiskiem jest kilka: poprawa jakości i dostępności do komunikacji publicznej, zwiększanie ilości miejsc parkingowych, poprawa przepustowości dróg, optymalizacja zarządzania całym miejskim systemem transportowym. Wszystkie te działania można podzielić na działania, które faktycznie ograniczają nominalną ilość wjazdów aut do strefy śródmiejskiej oraz te, które usprawniają ruch i jedynie skracają czas pobytu samochodów z newralgicznych strefach miasta. W dłuższym okresie, jak pokazuje doświadczenie wielu polskich metropolii, zwiększanie przepustowości dróg czy zwiększanie ilości miejsc parkingowych staje się nieskuteczne, ponieważ zachęca do wjazdu do miast kolejnych kierowców, zamiast zmieniać ich przyzwyczajenia i zachowania, przez co globalna ilość pojazdów rośnie i tak w podobnym lub szybszym tempie, co przepustowość miast, nie poprawiając ani trochę komfortu poruszania się w ruchu samochodowym. Skutkiem tych zjawisk jest rosnące zanieczyszczenie środowiska spalinami oraz hałasem, utrudnienia w ruchu pojazdów komunikacji miejskiej oraz służb komunalnych i ratunkowych, bardziej skomplikowane, a więc bardziej kosztowne zarządzenie systemem transportowym miast, rosnące koszty infrastruktury drogowej, obciążające budżety JST. Utrwalanie złych nawyków kierowców obniża także skuteczność innych programów miejskich, m.in. takich jak systemy parkingów typu Park&Ride oraz Bike&Ride. Efekt tych zjawisk może być tylko jeden, obniżenie komfortu życia mieszkańców miast oraz osób odwiedzających miasta, spadek efektywności pracy, marnowanie znacznej ilości czasu w korkach ulicznych, skracanie puli czasu wolnego do dyspozycji oraz czasu na aktywność zawodową oraz wymierne straty materialne związane ze zwiększonym spalaniem paliwa oraz zbędnym zużyciem samochodów.

Jak widać z powyższego syntetycznego zestawienia głównych problemów związanych z poruszaniem się samochodami osobowymi w centrach miast, każde usprawnienie tego ruchu, poprawa rotacji aut na miejscach parkingowych czy skuteczne eliminowanie zbędnego ruchu ze śródmieść, to nie tylko wygoda dla kierowców ale także narzędzie aktywnego zarządzania miejskim systemem transportowym, wspierające jego pozostałe podsystemy – takie jak zarządzanie ruchem, zarządzanie sytuacjami kryzysowymi itp.  Aplikacja inteligentnie wspierająca korzystanie ze stref płatnego parkowania nie może powstawać więc w oderwaniu od przytoczonych przesłanek, a jej funkcje powinny aktywnie wspierać kierowców w skutecznym zajęciu miejsc parkingowych, a potem w szybkim opuszczeniu najbardziej zatłoczonych obszarów miejskich, a jednocześnie powinna stanowić narzędzie pomocne w zarządzaniu szeroko pojętym systemem transportowym, kształtowaniu proekologicznych zachowań kierowców i dobrze współpracować z innymi politykami stosowanymi przez JST.

Kluczowym aspektem wpływającym na poszczególne funkcjonalności aplikacji PARKING  MANAGER są więc szczegółowe cele, dla których aplikacja ta będzie wdrażana. Identyfikując cele podzielono je na te związane bezpośrednio z użytkownikami końcowymi, a więc kierowcami, oraz z zarządzającymi systemem transporotowym miasta.

APLIKACJE REFERENCYJNE I ANALIZA ICH FUNKCJONALNOŚCI

W Polsce podjęto kilka prób uruchomienia systemów naprowadzających na wolne miejsca parkingowe. Doświadczenia wynikające z tych prób są bardzo zróżnicowane, a wdrożenia – najczęściej testowe wciąż nie doczekały się ostatecznych podsumowań. Próby te świadczą jednak o dużym zainteresowaniu władz miejskich innowacyjnymi rozwiązaniami, pomagającymi w skutecznym parkowaniu, lepszym wykorzystaniu istniejącej infrastruktury parkingowej i obniżeniu poziomu jałowego ruchu samochodowego na głównych arteriach miast. Nigdzie nie objęto działaniem aplikacji wszystkich stref parkowania w danym mieście, głównie ze względów kosztowych. Systemy monitorują tam od kilkudziesięciu do kilkuset punktów w każdej strefie, najczęściej monitorowanych przy pomocy bezprzewodowych czujników magnetycznych lub kamer i połączonych z nimi inteligentnych systemów rozpoznających wolne miejsca parkingowe oraz monitorujących ruch pojazdów oraz rotację. Do porównania wybrano aplikacje obsługujące strefy parkowania:

  • Strefa parkowania w Krakowie uruchomiona przez Comarch i Car Park Sp. z o.o.
  • Strefa parkowania w Pelplinie i Gdyni uruchomiona przez Comarch i spółkę Energa
  • Strefy parkowania objęte systemem parkowania Parkanizer w miastach: Piekary Śląskie, Chorzów, Tarnowskie Góry, Katowice i Toruń.

Porównanie funkcjonalności wybranych aplikacji parkingowych typu smart parking, działających w Polsce

Opis / strefaKraków

Comarch i Car Park Sp. z o.o.

Pelplin i Gdynia

Comarch i Energa

Aglomeracja Śląska i Toruń

Parkanizer Sp. z o.o.

Najważniejsze funkcje systemu

 

•    Informacja o wolnych i zajętych miejscach parkingowych w kilku strefach i miastach

 

•    Wyznaczanie trasy do strefy parkowania lub do konkretnego miejsca parkingowego

 

•    Wskazywanie miejsc dla niepełnosprawnych i nawigacja do nich

 

•    Zaawansowany mechanizm wyszukiwania miejsc parkingowych (wg bieżącej lokalizacji użytkownika, wg adresu, wg minimalnej ilości wolnych miejsc w strefie docelowej, wg maksymalnego promienia odległości od punktu)

 

•    Podążanie za kierowcą – czyli dynamiczna prezentacja wolnych miejsc parkingowych w oknie mapy

 

•    Informacja o przewidywanym czasie dojazdu na wskazane miejsce oraz odległości w km.

 

•    Informacje o natężeniu ruchu

•    Historia parkowań ze wskazaniem miejsca i czasu oraz wskazówkami dojścia do miejsca pozostawienia auta

 

•    Możliwość wyboru metody nawigacji (wewnętrzna nawigacja Google zintegrowana z aplikacją Smart Parking  lub nawigacja zewnętrzna zainstalowana w urządzeniu mobilnym – poprawnie rozpoznaje jedynie aplikację Mapy Google)

 

•    Samouczek pozwalający w dowolnym momencie powrócić do podstawowych instrukcji posługiwania się aplikacją i jej narzędziami

 

•    Informacja o wolnych i zajętych miejscach parkingowych w kilku strefach i miastach

 

•    Wyznaczanie trasy do strefy parkowania lub do konkretnego miejsca parkingowego

 

•    Wskazywanie miejsc dla niepełnosprawnych i nawigacja do nich

 

•    Zaawansowany mechanizm wyszukiwania miejsc parkingowych (wg bieżącej lokalizacji użytkownika, wg adresu, wg minimalnej ilości wolnych miejsc w strefie docelowej, wg maksymalnego promienia odległości od punktu)

 

•    Podążanie za kierowcą – czyli dynamiczna prezentacja wolnych miejsc parkingowych w oknie mapy

 

•    Informacja o przewidywanym czasie dojazdu na wskazane miejsce oraz odległości w km.

 

•    Informacje o natężeniu ruchu

•    Historia parkowań ze wskazaniem miejsca i czasu oraz wskazówkami dojścia do miejsca pozostawienia auta

 

•    Możliwość wyboru metody nawigacji (wewnętrzna nawigacja Google zintegrowana z aplikacją Smart Parking  lub nawigacja zewnętrzna zainstalowana w urządzeniu mobilnym – poprawnie rozpoznaje jedynie aplikację Mapy Google)

 

•    Samouczek pozwalający w dowolnym momencie powrócić do podstawowych instrukcji posługiwania się aplikacją i jej narzędziami

 

•    Informacja o wolnych i zajętych miejscach parkingowych w kilku strefach i miastach

 

•    Wyznaczanie trasy do strefy parkowania lub do konkretnego miejsca parkingowego

 

•    Wskazywanie miejsc w strefach płatnych i bezpłatnych

 

•    Wskazywanie miejsc dla niepełnosprawnych i nawigacja do nich

 

•    Uproszczony mechanizm wyszukiwania miejsc oparty na prezentacji graficznej na ekranie oraz dynamicznym pokazywaniu okolicznych stref parkingowych podczas jazdy

 

•    Podążanie za kierowcą – czyli dynamiczna prezentacja wolnych miejsc parkingowych w oknie mapy

 

•    Informacja o odległości w km od wybranego miejsca parkowania, brak informacji o czasie dojazdu.

•    Nawigacja do punktu docelowego  nawigacji (wewnętrzna nawigacja Google zintegrowana z aplikacją Parkanizer  lub nawigacja zewnętrzna zainstalowana w urządzeniu mobilnym – poprawnie rozpoznaje aplikacje Mapy Google oraz HERE WeGo )

 

•    Pełna funkcjonalność nawigacji jedynie w aplikacji zewnętrznej (czasy dojazdu, natężenie ruchu itp.) Wewnątrz aplikacji jedynie podstawowe funkcje wskazywani drogi dojazdu.

 

Algorytm naprowadzania na wolne miejsce

 

Brak inteligentnego przewidywania, wskazania oparte tylko na bieżącym stanie wolny/zajętyBrak inteligentnego przewidywania, wskazania oparte tylko na bieżącym stanie wolny/zajętyBrak inteligentnego przewidywania, wskazania oparte tylko na bieżącym stanie wolny/zajęty

 

Aplikacja do pobrania

 

Smart Parking Comarch

Tak / Google Play

 

Smart Parking Comarch

Tak / Google Play

 

Parkanizer

Tak / Gogole Play

System monitorowania miejsc parkingowych

 

Czujniki magnetyczne

bezprzewodowe /

Inteligentna analityka obrazu

(Algorytm IVA)

Inteligentna analityka obrazu

(Algorytm IVA)

Czujniki magnetyczne

bezprzewodowe

Analiza funkcjonalności dostępnych w konkurencyjnych systemach wskazuje na kilka istotnych różnić w podejściu do zarządzania strefami parkingowymi, w stosunku do rozwiązania PARKING  MANAGER. O ile w istniejących systemach główny nacisk położony jest na bieżącą informację o stanie miejsc wolnych i zajętych w poszczególnych strefach, to aplikacje te pomijają zupełnie czynnik czasu i rzeczywiste prawdopodobieństwo zaparkowania we wskazanym przez aplikację miejscu. Szczególnie w przypadku planowania przejazdu na dłuższym odcinku, kierując się wyłącznie informacjami o bieżącym stanie zajętości miejsc, całkowicie pomijany jest czynniki zmiany pory dnia, szczytów komunikacyjnych i cyklicznych przepływów użytkowników w poszczególnych strefach parkingowych miasta.

Rotacja i % wolnych miejsc parkingowych w poszczególnych strefach jest kluczowym czynnikiem wpływającym na to prawdopodobieństwo zaparkowania. Istnieje szereg korelacji pomiędzy poszczególnymi strefami, a zlokalizowanymi wokół nich instytucjami, placówkami handlowymi, oświatowymi czy instytucjami kultury. Każda z tych placówek w inny sposób i o innych porach dnia, tygodnia czy miesiąca wpływa na okoliczne miejsca parkingowe.

Mechanizm sugerowania optymalnych miejsc do zaparkowania w różnych porach i okresach tygodnia jest kluczowym czynnikiem zwiększającym użyteczność aplikacji typu smart parking. Konkurencyjne rozwiązania pomijają zupełnie ten aspekt przez co w bardzo ograniczony sposób mogą realizować cele związane z zarządzaniem ruchem miejskim, cele szczególnie istotne dla władz miejskich. Mechanizm sugerowania miejsc pozwala zarządzać strumieniami pojazdów i w sposób celowy kształtować zachowania użytkowników aplikacji. Algorytm określający prawdopodobieństwo zaparkowania w określonej strefie na podstawie danych historycznych, rotacji i ilości miejsc wolnych w strefie, dodatkowo będzie poprawiał skuteczność aplikacji, czyniąc z niej rzeczywiście inteligentne narzędzie.

Aplikacje konkurencyjne próbują zastąpić tą funkcję poprzez tzw. podążanie za kierowcą, czyli dynamiczne prezentowanie najbliższych wolnych miejsc parkingowych. Ta funkcja jest jednak jedynie pasywnym reagowaniem na dynamiczne zmiany w otoczeniu i ma ograniczony zasięg, co nie pozwala kierowcy na świadome zaplanowanie dłuższej trasy dojazdu do wybranego miejsca parkowania.  Kierowca już w momencie podjęcia decyzji o wyborze konkretnej strefy parkowania powinien opierać się na rekomendacjach systemu, ponieważ jedynie na tym etapie jest  możliwe aktywne kształtowanie jego trasy przejazdu. Kiedy kierowca wjedzie już w okolice miejsca docelowego i dopiero wtedy korzysta z podpowiedzi najbliższych miejsc, to tak naprawdę dołącza do tzw. jałowego ruchu, a aplikacja może wtedy jedynie skrócić czas niepotrzebnej jazdy, nie może już jednak całkowicie wyeliminować obecności kierowcy w danym obszarze miasta mimo np. nikłego prawdopodobieństwa skutecznego zaparkowania. Jest to szczególnie istotne podczas szczytów oblegania stref parkingowych o różnym charakterze – np. o godzinie 15.00 strefy wokół punktów handlowych mogą być średnio obłożone, ale po dojeździe na miejsce w okolicach godziny 16.00 może już zupełnie brakować miejsc do parkowania w związku z natężeniem ruchu wracających po pracy i kierujących się na zakupy użytkowników. Podobnie parkingi wokół urzędów mogą być całkowicie zajęte w godzinach pracy tych urzędów, ale już 15 minut po ich zamknięciu będą dysponować dużą ilością wolnych miejsc, co algorytm jest w stanie przewidzieć i udostępnić wcześniej odpowiednią rekomendację.

Dlatego powiązanie systemu rekomendacji miejsc z danymi historycznymi o obłożeniu stref parkingowych w określonych porach oraz algorytmem szacującym prawdopodobieństwo skutecznego zaparkowania stanowi istotne poszerzenie użyteczności aplikacji. Realizacja tego celu jest możliwa poprzez funkcje wykrywania korelacji stopnia obłożenia miejsc parkingowych w odniesieniu do pory dnia i kalendarza.